Preventie en ergotherapie

Wanneer er zich een probleem voordoet in de hand of bovenste extremiteit, is het terug laten functioneren van de hand het voornaamste doel. Handrevalidatie kan noodzakelijk zijn na chirurgie en kan worden voorgeschreven door de chirurg of een fysiotherapeut die gespecialiseerd zijn in revalidatie van het bovenste lidmaat.

Het is belangrijk dat elke patiënt zijn behandelingsprogramma begrijpt en thuis oefent om een maximaal herstel te bekomen. Het bekomen van het beste resultaat na een handtrauma of –probleem is een inspanning van de patiënt, handchirurg en de handkinesist.

Polsschool

Polsproblemen zijn een ruim begrip waarbij veel verschillende letsels aan de basis liggen en de klachten zeer uiteenlopend zijn. Polspijn is een veel voorkomend klinisch probleem dat in een acute toestand aanwezig kan zijn door verstuikingen en kneuzingen afkomstig van letsels of door peesontstekingen ten gevolge van overmatig gebruik. Enkele van deze problemen kunnen opgelost worden met enkele weken rust, tijdelijke immobilisatie en/of symptomatische behandeling. Daarnaast kunnen er ook chronische polsklachten ontstaan waarvan de oorzaak moeilijk te bepalen is en waarvan men moeilijk kan aantonen en objectiveren wat er aan de basis ligt van de klacht.

Mogelijks kunnen deze pijnklachten ontstaan door een abnormaal bewegingspatroon of een gestoorde bewegingssturing. Zo’n dynamische bewegingssturing is de wijze waarop  een bepaalde handeling lichamelijk uitgevoerd wordt. Voor deze beweging krijg je proprioceptieve input, namelijk informatie over de stand van de pols, de afstand van het lichaam ten opzichte van een object, de stand van handen en vingers en opgedane informatie uit ervaringen en omgeving. Al deze informatie maakt het mogelijk dat de beweging correct en met de juiste spieren kan uitgevoerd worden. Wanneer pijn ervaren wordt, kan men onbewust anders gaan bewegen dan voordien. Gewrichten en spieren worden anders gebruikt en belast waardoor foutieve belasting op zijn beurt kan leiden tot pijn.

De polsschool biedt een behandeling op maat van de patiënt met als doel de pijn zo veel mogelijk te reduceren en de juiste houdingen en bewegingen opnieuw aan te leren. Een multi-disciplinaire behandeling door zowel kinesitherapeute als ergotherapeute kan bestaan uit: spierversterkende oefeningen, mobilisatie, krachtmetingen en adviesverlening zoals gewrichtsbeschermende principes, ergonomische advies rondom functioneel gebruik van de hand/pols en werk-gerelateerde informatie voor het optimaliseren van hand en pols binnen de werksituatie.

Enkele voorbeelden van hulpmiddelen die kunnen gebruikt worden wanneer er een beperking is van de handfunctie

 

Schrijfhulp waarbij minder kracht van de duim nodig is en minder mobiliteit van de vingers.

 

 


 

Verdikt handvat voor een mes met betere grip, waardoor meer kracht kan gebruikt worden om te snijden.

 

 

 

 

 

 


 

 

Allesopener (6 in 1) om flessen, bokalen, blikjes, flessen, lipjes van potjes,...te openen, met anti-slip en grote hefboom waardoor minder kracht nodig is.

 

 

 

 

 

 

 

Sleutelhouder waarbij de greep ondersteund wordt en daardoor pro-en supinatie wat gemakkelijker wordt

 

 

 

 

 

Kaartenhouder: verminderde handfunctie laat toch toe om kaarten vast te houden

 

 


 

 

Kookmandje waarbij het mogelijk is om met één hand groenten en aardappelen te koken zonder dat het water dient afgegoten te worden.

 

 

Enkele algemene tips om hand- en polsblessures te vermijden

Veiligheid in de kantoorruimte is van essentieel belang om acute arm- en handletsels te voorkomen. Het is afhankelijk van vele factoren, o.a. uitrusting van de werkruimte, lichamelijke conditie van de werknemer en de manier waarop werknemers hun lichaam en geest aanwenden om een bepaalde taak uit te voeren.

Veilige werkgewoonten kunnen verwondingen en problemen helpen voorkomen die voortspruiten uit een overbelasting of onjuist gebruik van hand en arm, zoals spierverrekkingen en zenuwinklemmingen.

Hieronder volgen enkele algemene richtlijnen (en aan te raden oefeningen) om letsels te helpen voorkomen tijdens het werk:

Lange tijd in dezelfde houding werken kan stress veroorzaken in hals, schouders, armen, polsen en handen. Tikken, schrijven, computeren of een andere repetitieve activiteit kan voor pijn en spanning zorgen als u in de verkeerde houding zit.

  • Verander vaak van houding. Zo worden telkens andere spieren aan het werk gezet.
  • Ontspan uzelf om vermoeidheid in de arm tegen te gaan.
  • Pauzeer regelmatig en werk niet te gejaagd.


Werken aan een tafel of computer    
 

  • Zorg ervoor dat hoofd, nek en schouders in een rechte lijn staan.
  • De bovenkant van het scherm moet net onder ooghoogte staan.
  • Glans op het scherm moet worden vermeden.
  • Ondersteun uw rug.
  • Houd uw armen naast uw romp en buig uw ellebogen 90°.
  • Houd uw polsen recht en laat ze rusten op een zacht, gebogen oppervlak. Zorg eventueel voor een ergonomische toetsenbord en ergonomische computermuis.
  • Uw knieën moeten een hoek van 90 – 110° vormen.
  • Uw voeten moeten volledig op de grond staan of op een voetbankje rusten, teneinde een goede houding en bloedcirculatie te bekomen.   

Vasthouden en grijpen

  • Organiseer uw werk zodanig dat repetitieve handelingen beperkt blijven.
  • Vermijd krampachtigheid bij het vasthouden van een voorwerp of schrijfinstrument, houd het zo los mogelijk in de hand.
  • Ontspan uw hand tijdens het werk.
  • Voorzie uw potlood of pen van een schrijfgrip.
  • Varieer uw handelingen zodat de handspieren afwisselend worden gebruikt.
  • Las regelmatig een pauze in zodat uw spieren kunnen ontspannen en recupereren.