Vingertopletsels en nagelbedletsels

Omschrijving

Een vingertopletsel is een letsel op het niveau van het eindkootje. Dit kan gaan om een snijwonde, maar ook een letsel ten gevolge van een plettrauma. Op het laatste vingerkootje ligt het nagelbed met daar overheen de nagel. Zowel cosmetisch als functioneel is dit een belangrijk onderdeel van de vinger. De nagel en het nagelbed zijn heel vaak betrokken bij letsels aan de vingertop. Soms is zelfs een deel van de vingertop geamputeerd.

Ook de nagelwal (de huid rond de nagel), het bot en de strekpees van de vinger kunnen beschadigd zijn. Het is belangrijk om dit goed te beoordelen om problemen na genezing te voorkomen.

Klachten

De klachten kunnen variëren afhankelijk van het traumamechanisme:

  • Pijn
  • Zwelling, kloppend gevoel
  • Subunguaal hematoom (bloeduitstorting onder de nagel)
  • Luxatie van de nagel of gescheurde nagel
  • Snijwonde
  • Weefselverlies
  • Nagelbedletsel

Oorzaak

De meest bekende zijn natuurijk de vinger tussen de deur en de klap met de hamer. Dit zijn vaak crush letsels of pletletsels. Dit zijn stompe trauma’s vaak met scheurwonden.
Het kan ook gaan om scherpe letsels zoals bij snijverwondingen.
Ook verbranding en bevriezing kunnen vingertopletsels geven.

Onderzoeken

VingertopletselEen radiografie is nodig om het onderliggende bot te beoordelen. Bij zware plettrauma’s kan er een breuk zijn van het eindkootje. Ook bij weefselverlies is het belangrijk om radiografisch te kunnen bepalen of er al dan niet bot bloot ligt of hoeveel botverlies er juist is. 

Wanneer het subunguaal hematoom meer dan de helft van de nagel omvat, moet men steeds nagaan of er geen onderliggend letsel van het nagelbed aanwezig is. Beschadiging van het nagelbed zal de uitgroei van de nagel verstoren. Soms alleen cosmetisch ontsierend maar het kan ook een gespleten of pijnlijke nagelgroei veroorzaken. Een nagelbedletsel moet gerepareerd worden om dit te voorkomen.

Behandeling

Er zijn zeer veel verschillende behandelingsmogelijkheden en de behandeling is afhankelijk van de volgende factoren:

  1. mechanisme van het trauma
  2. grootte van het defect
  3. zuivere versus vuile wonde
  4. weke delen letsel (decollement)
  5. welke vinger aangetast is
  6. geassocieerde letsels van pezen, bot, gewricht en bloedvaten
  7. letsel van de naast liggende vingers (lokale flap)
  8. leeftijd, geslacht, beroep, medische voorgeschiedenis

Conservatief:
Indien de nagel en het nagelbed intact zijn, en indien er geen bot bloot ligt, kunnen topletsels conservatief behandeld worden door een simple hechting of zelfs door de wonde te laten opgroeien. Er dient steeds een goed wondtoilet en eventueel debridement te gebeuren met nadien een goede wondverzorging.

Operatief:
Indien het defect te groot is, wanneer er een letsel van het nagelbed vermoed wordt of wanneer er bot bloot ligt, is een operatie meestal noodzakelijk.

Het nagelbed kan meestal gehecht worden, soms dient men een stukje nagelbed elders te nemen.

Om een defect goed te laten genezen moet het gesloten kunnen worden zonder al te veel spanning. Wanneer er onvoldoende huid aanwezig is om het defect te kunnen sluiten kan men huid nemen van een andere plaats. Dit kan een vrije huidgreffe zijn maar men kan ook de huid verschuiven.

Voorbeelden hiervan zijn oa:

- V-Y plastie of Atasoy flap
 
- Moberg flap

- Cross finger flap
 
- Foucher flap

- Thenar flap

Indien het defect te groot is, is het soms beter om de vinger in te korten.

Nabehandeling

In de eerste periode is wondverzorging belangrijk. Bij open fracturen of bij heel vuile wonden wordt soms ook antibiotica gegeven. Ook hoogstand is belangrijk in het begin.

Zodra de wonden genezen zijn, moet men zo snel mogelijk de vinger normaal gebruiken. In het begin van de revalidatie kunnen de vingertoppen zeer gevoelig zijn voor aanraking en koude. Soms is kinesitherapie noodzakelijk.