Duimbasis artrose

Omschrijving

In een normaal gewricht bedekt kraakbeen de uiteinden van de beenderen en zorgt ervoor dat deze zacht en pijnloos tegen elkaar kunnen wrijven. Bij osteoarthritis (ook degeneratieve arthritis genoemd) is de kraakbeenlaag uitgeschuurd en wrijven de botten tegen elkaar. Wanneer de kraakbeenlaag verder afslijt, treedt er irritatie van het gewricht op en kan er pijn ontstaan. Uiteindelijk wordt het gewricht vernietigd en wordt het gewricht stijf.

Arthritis aan het basisgewricht van de duim komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen. Het begint gewoonlijk na de leeftijd van 40 jaar. Indien dit gewricht reeds vroeger aangetast werd, door een breuk, verstuiking, enz., dan verhoogt de kans op ontwikkeling van dit soort arthritis.

Klachten

Het eerste optredende symptoom van arthritis aan de basis van de duim, is pijn bij het grijpen van een voorwerp tussen duim en vingers (pinching). Ook bij het opendraaien van bokalen, het openen van autodeuren en het omdraaien van sleutels in een slot. Krachtig gebruik van de duim kan eveneens pijn veroorzaken aan de basis van de duim en ook weersveranderingen (verandering van vochtigheid of temperatuur) kunnen de oorzaak zijn van pijn. Als de kwaal erger wordt, veroorzaakt de minste beweging reeds pijn. De grijpkracht neemt af en er kan zwelling ontstaan bij gebruik van de duim. Wanneer de arthritis blijft toenemen, zal er een verdikking aan de basis van de duim te zien zijn doordat het gewricht stilaan uit de kom komt te staan. Dan wordt de beweging van de duim meer en meer beperkt.

Oorzaak

Meestal is er geen duidelijke oorzaak te vinden. Het kan verband houden met een veelvuldig gebruik van de duim gedurende jaren. Het kan ook zijn dat een ernstige verstuiking van de duim met een letsel van de gewrichtsbanden of een breuk in het gewricht de artrose versnelt.

Onderzoeken

Aan de hand van een gedetailleerd overzicht van hoe de handen werden gebruikt en van eventuele vorige kwetsuren aan de duim, kan de arts veronderstellen dat het gaat om arthrose aan de basis van de duim. Door nader onderzoek ontdekt men soms een zwelling aan de basis van de duim dat. Ook wanneer de duim tegen het polsbeen wordt gedrukt terwijl het gewricht bewogen wordt zal dit pijn veroorzaken.  Soms is er ook een krakend gevoel bij bewegen. De pijn betekent dat de beenderen tegen elkaar schuren. In het begin is de beweging van de duim normaal. Later wordt bewegen moeilijker vooral wanneer men de duim zijwaarts uitsteekt.  De klinische diagnose wordt bevestigd op een radiografie van de duim.

Behandeling

Wanneer artrose aan de basis van de duim in een vroeg stadium wordt opgespoord, kan het behandeld worden zonder chirurgische ingreep. De behandeling bestaat dan uit bewegingsbeperking van de duim door het dragen van een spalk aan de duim en het gebruik van medicijnen die werken op de ontsteking en pijn. Eventueel kan ook een infiltratie met cortisone in het gewricht tijdelijk pijnverlichting geven. Een verder gevorderd stadium kan chirurgie vereisen. Uw arts zal u adviseren over de voor u meest adequate behandeling.

Chirurgisch wordt vandaag zeer frequent het basisgewricht van de duim vervangen door een prothese. Deze prothese laat een volledige en pijnloze beweging toe met een gemiddelde overlevingsduur van 15 tot 20 jaar.
Afhankelijk van de de graad van artrose of indien er ook andere naburige gewrichten artrose vertonen, kan het soms zijn dat een duimprothese niet meer geplaatst kan worden en zal er een andere chirurgische techniek worden voorgesteld.

Nabehandeling

Onmiddellijk na de ingreep wordt een gipsspalk aangelegd.  Enkele dagen later wordt er een controle voorzien op de raadpleging. Het gipsverband wordt verwijderd en de wonde wordt verzorgd. Er wordt meestal een immobilisatie van 2 weken voorzien om de spieren die losgemaakt werden bij de ingreep terug te laten genezen. Nadien mag er begonnen worden met mobilisaties van de duim. De meeste patiënten hebben na 6w quasi een volledige mobiliteit van de duim herwonnen. Verdere revalidatie en het herwinnen van de kracht vraagt ongeveer 3 maanden.